İbrahim AKKURT

Mukaddesatı Uğruna Fedây-I Can Eden Sütçü İmam

1. Dünya Savaşı sonrasında Maraş’ı işgal eden Fransız askerlerinin, Maraş’lı kadınların başörtüsüne el uzatmalarına sessiz kalmayıp kurşun atan Sütçü İmam, Maraş’ın Kurtuluş Hareketini başlatmıştır…

2 Ocak 2017 13:23
A
a

Maraş’ın kurtuluşunun sembolü haline gelen Sütçü İmam’ın asıl ismi Ali’dir. 1878 yılında Maraş’ta doğan Ali, ilk eğitimini Tiyeklioğlu Hoca’dan aldıktan sonra Uzunoluk Mescidinde önce müezzinlik daha sonra İmam Hatiplik vazifelerinde bulunmuştur. İmamlık yaptığı mescide yakın bir dükkanda simit ve süt satarak geçimini sağladığı için Sütçü İmam olarak tanınmıştır.


 
Sütçü İmamı tabir-i caizse halk kahramanı yapan günlere gidiyoruz. 1914 – 1918 yılları arasında cereyan eden 1. Dünya Savaşı, Osmanlı açısından 30 Ekim 1918 Mondros Ateşkes Antlaşması ile sona ermişti. Bu antlaşma sonrasında İngiltere, Fransa ve Rusya’nın başı çektiği İtilaf devletlerinin, kendi aralarında yaptıkları Osmanlı topraklarının taksimatı neticesinde Fransızlar Maraş’ı işgal etmişlerdi.

Mondros Mütarekesi taksim projesine göre; Antep, Maraş ve Çukurova bölgesi Fransız işgal bölgesi olarak taksim edilmişti. 2 Şubat 1919'da çoğunluğu Hintli askerlerden oluşan İngiliz askerleri Maraş'ı işgal etmişler ve şimdiki Ticaret Lisesinin yanındaki kışlaya yerleşmişlerdir. 29 Ekim 1919 tarihine kadar bu bölgede kalan İngiliz askerleri, Ermenilerin sürekli başvuruları ve bu yöndeki girişimleri sonucu Fransız askerleri ile yer değiştirmişlerdir. Maraş halkının, bu yer değiştirmeye mani olmak için yaptığı başvurular ise, o sırada Osmanlı hükümetinin zayıf oluşu ve yöneticilerin ilgisizliği nedeni ile başarılı olamamıştır. 29 Ekim 1919 akşam vakti Yüzbaşı Jülie komutasındaki öncü birlikler, Ermenilerin taşkınlıkları ve tezahüratları arasında Şeyh Adil mevkisinden şehre girmişlerdir. Öncü kuvvetlerden bir gün sonra, 2000 kişilik gönüllü Fransız lejyoneri Ermeniler, Fransız ve Cezayirli askerlerden oluşan birlikler yine Ermeni tezahüratları, Ermeni kadınların muhabbetli alkışları arasında şehre girdiler. Şimdiki Ticaret Lisesi civarına yerleştiler.



O güne kadar Osmanlı toplumunda “millet-i sâdıka” olarak isimlendirilen Ermenilerin Fransızlarla işbirliği yapmaları Müslüman halkı ziyadesiyle üzmüştü. 31 Ekim 1919 günü Uzunoluk semtinde sarhoş vaziyette gezip yerli halka sözlü ve fiili tacizlerde bulunan Ermeni askerleri, hamamdan çıkan kadınlara sözlü tacizde bulunup başındaki başörtüsünü ve peçesini çekiştirip “Burası Fransız müstemlekesi, başınızı açın çıkarın yüzünüzdeki peçenizi” diyerek kadınların peçelerini zorla açmak isterler. Kadınlar ise bu olay karşısında feryad edip, yardım istedikleri esnada Çakmakçı Said isminde birisi Fransız-Ermeni askerlerine müdahale etmek ister. Fakat aldığı kurşun darbesiyle ağır yaralanır. Olay, Sütçü İmam’ın süt sattığı dükkan önünde cereyan edince Sütçü İmam mukaddesatına el uzatan bu iki düşman askerine silahıyla ateş eder. Askerlerden birisi olay yerinde ölür, diğeri ise yaralanır.



Bu olayda yaralanan Çakmakçı Said ise şehid düşmüştür. Fransız ve Ermenilerin tüm çabalarına karşın Sütçü İmam bulunamadı. Bu olay Maraş’ın kurtuluşunun gerçekleşmesi için halkta bir heyecan uyandırdı. Bacısının başörtüsüne el uzatan Fransız-Ermeni askerlerine en güzel cevabı veren Sütçü İmam’ın bu davranışı sonrası, Fransızlar ağır tehtid ve tacizlerde bulunarak “Camilerinize çan takacağız” demeye başladılar. Maraş’ın kurtuluş hamlesinin kıvılcımı olan bu olay sonrasında yerli halkın büyük fedakarlıkları sonucu Maraş düşman işgalinden kurtulmuştu.  Tarihimizdeki bu ve buna benzer birçok hadise bize haksızlık karşısında susmamayı, haksızlığa karşı tavır sahibi olmayı; din, namus, can, mal, akıl gibi beş temel özgürlüğü savunmaktan ödün vermemeyi öğütlüyor.


 
31 Ekim 1919 tarihinde düşmana ilk kurşunu atarak Maraş’ın düşman işgalindne kurtulmasının sembolü olan Sütçü İmam harp sona erdikten sonra, fedâkarlıklarına mükâfat olarak Maraş Belediyesi’ne odacı olarak alınmıştı. Bu vazifesi yanında Maraş Kalesindeki topun idaresi de kendisine verilmişti. Abdülmecid Efendi, TBMM tarafından halife seçilince 101 pare kutlama atışı yaparken barutun ateş alması sonucu yaralandı ve hastaneye kaldırıldı. Yapılan tüm müdahalelere rağmen kurtarılamayan Sütçü İmam 25 Kasım 1922'de vefât etti. Çınarlı Cami mezarlığına defnedildi. İlk kurşunun atıldığı Uzunoluk meydanında 1936 yılında Belediye başkanlığı yapan Hasan Sukuti Tükel tarafından bir anıt ve çeşme, 1977 yılında da Kıbrıs meydanına Kurtuluş anıtı yaptırılmıştır.

1000
icon

Henüz yorum yapılmadı,
İlk Yorum yapan siz olun...

duyurular DUYURULAR
editörün seçtikleri EDİTÖRÜN SEÇTİKLERİ
hava durumu HAVA DURUMU
anket ANKET

Yeni Sitemizi Nasıl Buldunuz ?

arşiv HABER ARŞİVİ
linkler LİNKLER
Bu haber ilginizi çekebilir! Kapat

Tarihin İzinde